Awers: centralnie stylizowany wizerunek fragmentu rysunku Artura Grottgera „Bitwa” z cyklu „Polonia”. U dołu z prawej strony wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Wokół orła napis: 20 ZŁ i po oddzielającej kropce napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA oraz oznaczenie roku emisji: 2010.

Rewers: centralnie stylizowany wizerunek popiersia Artura Grottgera. Z prawej strony na tle sztalugi prostopadle napis: ARTUR/GROTTGER. U dołu napis: 1837-1867. Z prawej strony stylizowany wizerunek palety i trzech pędzli. Na palecie farby: czerwona, żółta, zielona i niebieska.

Grottger urodził się 11 listopada 1837 roku w Ottyniowicach niedaleko Lwowa.

Pierwsze lekcje rysunku pobierał u swojego ojca Jana Józefa Grottgera, będącego z wykształcenia malarzem. W 1849 roku Artur rozpoczął naukę we lwowskiej pracowni Jana Maszkowskiego. Następnie w latach 1852-1854 kontynuował naukę w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem Wojciecha Kornelego Stattlera i Władysława Łuszczkiewicza. W kolejnych latach doskonalił swój warsztat pod okiem Blaasa, Mayera i Wurzingera w wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych, którą ukończył w 1859 roku.

W Wiedniu zaczęła się także kariera Grottgera, której początkiem były wykonywane przez niego ilustracje dla popularnych czasopism. Mieszkając w stolicy monarchii austro-węgierskiej Grottger odbył wiele podróży

Po powrocie do kraju artysta mieszkał głównie w Krakowie i we Lwowie, gdzie w 1866 roku zaręczył się z Wandą Monné. Wraz z końcem tego samego roku Grottger wyjechał do Paryża, aby dokończyć swój cykl pt. „Wojna”. W stolicy Francji nawiązał kontakty z Polakami skupionymi wokół Hôtel Lambert. W listopadzie 1867 roku stan Grottgera znacznie się pogorszył i zmusił go do przeprowadzki do Pau na południu Francji, a następnie do Amelie-les-Bains. Grottger zmarł tam 13 grudnia tego samego roku. Jego malarstwo łączyło w sobie romantyczną uczuciowość i realizm z estetycznymi normami akademizmu. Tematyka jego prac obejmowała kompozycje historyczne, sceny rodzajowe, portrety, teczki ze skóry.

Pierwsze próby twórcze pod okiem ojca charakteryzowały się znamionami patriotyzmu: były to często sceny batalistyczne związane z powstaniem listopadowym. Wczesną fazę twórczości artysty wyznaczało zainteresowanie twórczością Januarego Suchodolskiego. Później Grottger inspirował się nurtem rodzajowo-realistycznym, zwłaszcza twórczością Aleksandra Orłowskiego. Kolejną fazę w ewolucji historycznego malarstwa Grottgera wyznacza okres jego nauki u Blaasa i Wurzingera, kiedy to studiował on dzieła Dürera, Corneliusa czy też Scheffera. Pobyt w Wiedniu odcisnął się na skłonności polskiego artysty do teatralizacji przedstawień oraz do patetycznego tonu. Ponadto wykonując ilustracje do dzieł literackich, m.in. do „Fausta" Goethego i „Würde der Frauen" F. Schillera, Grottger rozwijał umiejętność narracji i zamiłowanie do anegdoty. Jego rysunki wykonywane do czasopism charakteryzowały się szerokim wachlarzem tematycznym, od reportażu aż do polityki.

Istotną część w twórczości malarza zajmuje sztuka portretowa oparta na zróżnicowanych formach obrazowania od wizerunku reprezentacyjnego przez liryczne wizerunki kobiet, portrety psychologiczne aż po autoportrety. W tych ostatnich szczególną uwagę zwraca ujęcie zmian fizjonomicznych i psychicznych u samego artysty oraz ewolucja jego języka artystycznego wyrazu w stronę coraz oszczędniejszej i wyrazistej skali barw oraz ostrzejszych kontrastach światła i cienia.

Stałym motywem twórczości Grottgera była tematyka martyrologiczna. Oprócz cykli rysunkowych do tego nurtu można także zaliczyć obrazy przedstawiające tragizm śmierci, ból rozstania, dramat żałoby, cierpienia zesłańców, teczki skórzane. Istotną rolę w sztuce Grottgera odegrał również wizerunek kobiety-Polki, żony i matki heroicznie wspierającej walkę narodowo-wyzwoleńczą („Przejście przez granicę", 1865 rok). Formułę wizerunku z okresu żałoby narodowej stosował Grottger malując portrety bliskich sobie kobiet, szczególnie narzeczonej, Wandy.

Polecamy stronę teczki skórzane. Wkrótce nowe wpisy z najnowszymi monetami III RP

Część IV

2 batalion polski nacierał w kierunki Beisfjordu z zadaniem opanowania Ankenes, Lyngenes i Nyborg. 1 batalion miał działać wzdłuż zatoki w kierunku Beisfjord. 4 batalion znajdował się w drugim rzucie, a 3 batalion w odwodzie dowódcy dywizji. Po dramatycznej walce i po przezwyciężeniu kryzysu na lewym skrzydle 2 batalion opanował ostatecznie Nyborg i stanał nad brzegiem Beisfjordu. W ten sposób linia komunikacyjna biegnąca z Narwiku przez Fagernes do Beisfjordu znalazła się w zasięgu ognia brygady polskiej, co umożliwiło natarcie oddziałom norweskim i francuskim, na półwyspie narwickim.  Jednoczesne kontynuowanie natarcia w kierunku osady Beisfjord doprowadziło do zajęcia doliny rzeki Lakselven. W przełamaniu obrony niemieckiej znaczącą rolę odegrał manewr oskrzydlający wykonany przez jedną z kompanii odwodowej, przez co tyły niemieckie zostały zagrożone, toteż Niemcy wycofali swoje oddziały bliżej granicy szwedzkiej. W ten sposób wspólna akcja doprowadziła do oswobodzenia Narwiku. Polacy w bitwie o Narwik stanowili jedną trzecią wszystkich sił lądowych. 
Po nieudanej, podjętej przez rząd norweski próbie ubiegania się o protektorat szwedzki, by w ten sposób utrzymać się na własnym terytorium, w dniu 7 czerwca norweska Rada Ministrów podjęła decyzję o kapitulacji. Król Haakon VII, po złożeniu swego podpisu pod proklamacją skierowaną do narodu norweskiego, udał się tego dnia na pokładzie okrętu wojennego „Devonshire” do Wielkiej Brytanii, by stamtąd działać przeciwko okupantom. Dzień później Norwegię opuścił także minister spraw zagranicznych rządu norweskiego. W tym czasie (do 8 czerwca) trwała ewakuacja wojsk alianckich, osłaniana na linii Klubness m.in. przez oddziały brygady podhalańskiej. Wojska norweskie pod dowództwem generała Otto Ruge ostatecznie skapitulowały 9 czerwca 1940 roku. Tym samym kampania norweska dobiegła końca.

Źródło: abonament numizmatyczny

Część III

Udział oddziałów polskich w walkach o Narwik miał charakter symboliczny. Po klęsce wrześniowej, doszło ponownie do bezpośredniego starcia z okupantem i znaczących sukcesów polskiego oręża. W nocy z 27 na 28 maja rozpoczęto atak na głębokie tyły niemieckie w rejonie Hunddalen – Bjornefjell, główny trzon oddziału rozpoznawczego stanowiła 1 kompania, 3 batalionu strzelców podhalańskich. Tej nocy rozpoczęła się końcowa faza walk na północy, zwana bitwą o Narwik. Walki toczyły się ze zmiennym szczęściem, ostateczne zwycięstwo odniosły oddziały francusko-norweskie, które zajęły Narwik, przesuwając się ku granicy szwedzkiej. Duże znaczenie dla tego sukcesu taktycznego miały zwycięskie boje na południowej stronie Beisfjordu na półwyspie Ankenes, gdzie walczyła brygada podhalańska. Brygada polska po wstępnych działaniach na wyspie Hinnoy i natarciu na Bjerkvik 16 maja, zajęła obronę na wyspie. W celu opanowania Narwiku, zadaniem brygady polskiej, było wyparcie Niemców z półwyspu Ankenes i wyjście na tyły wojsk niemieckich broniących się na półwyspie narwickim z miastem włącznie. Wsparcie ogniowe zapewniała artyleria okrętowa, floty działającej w rejonie Narwiku, w składzie trzech krążowników i pięciu niszczycieli. 

C.D.N.

Źródło: numizmatyka dla każdego

Narvik, część II

Norweskie miasto nadmorskie Narwik ma swoje znaczenie w dziejach II wojny światowej. Jest położone między fiordami Rombaks i Beis. Port w Narwiku jest wolny od lodów niemal przez cały rok. Dzięki temu z małej osady Narwik stał się drugim co do wielkości miastem północnej Norwegii. Jego znaczenie strategiczne podnosi fakt, iż linia kolejowa zbudowana na początku XX wieku, łączy go z leżącą w odległości 100 km szwedzką miejscowością Kiruna i leżącą nieco bliżej miejscowością Gallivare – centrum szwedzkich kopalń rudy żelaza. W miesiącach zimowych, gdy główny port przeładunkowy szwedzkiej rudy, Lulea (Zatoka Botnicka), zamarza na pięć miesięcy, wtedy właśnie transport szwedzkiej rudy odbywa się właśnie przez port w Narwiku. Umowy handlowe neutralnej Szwecji z III Rzeszą przewidywały dostawę roczną (na rok 1940), 10 milionów ton rudy, z czego niemal 3 miliony ton trzeba było transportować przez port w Narwiku finasując je głównie z wcześniejszego skupu monet. To właśnie dodawało wagi strategicznemu znaczeniu miasta dla obydwu walczących stron.

100.000 zł Narvik, część I

Awers monety: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, po bokach orła oznaczenie roku emisji: 19-91, pod orłem napis: ZŁ 100 000 ZŁ. W otoku napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA, poprzedzony, oraz zakończony jedną perełką.

Rewers monety: Wizerunek dwóch żołnierzy stojących przy karabinie, w tle okręt bojowy, oraz fiordy. W otoku napis: ŻOŁNIERZ/POLSKI/NA/FRONTACH/II/WOJNY/ŚWIATOWEJ. U dołu napis: NARVIK/1940.

Projektant monety: Stanisława Wątróbska-Frindt / Bogdan Chmielewski

Zródło monety polskie

C.D.N.

Cześć 6

Po nieudanej operacji Market-Garden, źle zaplanowanej, przygotowanej i przeprowadzonej (w czasie której poniesiono ogromne straty, zwłaszcza w oddziałach brytyjskich), za słuszne uwagi krytyczne, zarówno przed operacją, jak i w czasie jej trwania i po jej zakończeniu generała Sosabowskiego odwołano pod naciskiem władz brytyjskich ze stanowiska dowódcy brygady. 
Od grudnia 1944 roku do 1948 roku, generał Sosabowski zajmował stanowisko inspektora jednostek etapowych i wartowniczych w Anglii.  W lipcu 1948 roku, po demobilizacji osiedlił się w Londynie, wraz ze swoją żoną i synem członkiem Kedywu, uczestnikiem powstania,  porucznikiem Stanisławem Januszem Sosabowskim pseudonim „Stasinek”, który podczas powstańczych walk na skutek odniesionych ran stracił wzrok. 
Po wojnie generał pracował jako robotnik magazynowy w fabryce silników elektrycznych. 
Generał Stanisław Sosabowski odznaczony był m.in. Orderem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych i Złotym Krzyżem Zasługi z mieczami. 
Zmarł na zawał serca w Londynie 25 września 1967 roku. Jego prochy zgodnie z ostatnią wolą spoczęły na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. 

Źródło: Portal numizmatyczny

koniec

Cześć 5

Od momentu objęcia dowództwa nad brygadą pułkownik rozpoczął intensywne starania o zwiększenie stanów osobowych poprzez werbunek odpowiednich żołnierzy i ochotników z innych służb i formacji za zgodą władz wojskowych. Dopiero we wrześniu 1942 roku został zatwierdzony stan etatowo-organizacyjny brygady. Pułkownik Sosabowski prowadził intensywne prace mające na celu właściwe przygotowanie brygady do działań bojowych. Nie szczędził również wysiłków i zabiegów w celu doprowadzenia do skierowania jej na pomoc okupowanej Polsce. W staraniach o krajowe przeznaczenie brygady miał poparcie nowego Naczelnego Wodza generała Kazimierza Sosnkowskiego. Należy tu zaznaczyć, że do drugiej połowy 1943 roku polskie władze wojskowe, a przede wszystkim Naczelny Wódz i dowódca brygady, toczyli dosłownie walkę z Brytyjczykami o zgodę na przerzut brygady do kraju. Strona brytyjska widziała jedynie możliwość użycia brygady na froncie zachodnioeuropejskim w operacjach inwazyjnych. W połowie 1944 roku (w czerwcu tego roku pułkownik awansował do stopnia generała brygady) brytyjskie władze wojskowe postawiły stronie polskiej formalne ultimatum, żądając operacyjnego podporządkowania brygady sobie i skierowania jej na front zachodni. Niestety, stanowisko brytyjskie uzyskało poparcie polskiego Ministra Obrony Narodowej oraz szefa Sztabu Naczelnego Wodza. W tej sytuacji, po uporczywej, długiej i zaciekłej walce władze polskie ustąpiły, w wyniku czego 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa wzięła udział w operacji powietrznodesantowej pod Driel nieopodal Arnhem. Zarówno generał Sosabowski, jak i jego żołnierze z goryczą przyjęli decyzję udziału w operacji nad Holandią zamiast nad Warszawą, w której trwało powstanie. 
 

Źródło: blog numizmatyczny

c.d.n.

Część 4

Pułkownik Sosabowski uniknął niewoli niemieckiej i niezwłocznie włączył się do działalności konspiracyjnej Służbie Zwycięstwu Polski. Najpierw został wysłany do Łodzi w celu organizacji zrębów SZP, a po przekazaniu kierownictwa łódzkiego pułkownikowi Leopoldowi Okulickiemu, powrócił do Warszawy, gdzie m.in. wziął udział w odtwarzaniu konspiracyjnego 21 pułku piechoty „Dzieci Warszawy”. Niedługo po tym został wysłany (jako pierwszy emisariusz z kraju) do Paryża, do generała Sikorskiego.
Na terenie Francji został najpierw dowódcą piechoty dywizyjnej w 1 dywizji piechoty, a następnie 4 dywizji piechoty. Po ewakuacji oddziałów polskich do Anglii, długich staraniach, szkoleniach i przygotowaniach organizacyjnych Naczelny Wódz generał Władysław Sikorski powołał do życia 23 września 1941 roku 1 Samodzielną Brygadę Spadochronową. Dowódcą brygady został jej organizator pułkownik dyplomowany Stanisław Sosabowski.
 

Źródło: Numizmatyka

c.d.n.

Część 3

W lipcu 1920 roku Stanisław Sosabowski uczestniczył w polskiej delegacji wojskowej podczas konferencji międzynarodowej w Belgii. Po zakończeniu działań wojennych został zweryfikowany w stopniu majora WP i skierowany na kurs doszkalający do Wyższej Szkoły Wojennej. Po jej ukończeniu w okresie od października 1923 roku do maja 1927 roku pracował w Oddziale IV Sztabu Generalnego. W tym czasie został awansowany do stopnia podpułkownika dyplomowanego. W ciągu następnego roku był dowódcą batalionu w 75 pułku piechoty w Rybniku, a następnie zastępcą dowódcy 3 pułku strzelców podhalańskich w Bielsku. 
Jako wybitnie zdolny i utalentowany oficer, w listopadzie 1929 roku został powołany na kierownika Katedry Służby w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Pełnił to stanowisko do stycznia 1937 roku. 
Na początku 1937 roku podpułkownik Sosabowski przeszedł ponownie do pracy liniowej, obejmując dowództwo 9 pułku piechoty Legionów. W styczniu 1939 roku został dowódcą 21 pułku piechoty „Dzieci Warszawy”. 19 marca 1939 roku podpułkownik Sosabowski awansował do stopnia pułkownika dyplomowanego. Dowodząc 21 pułkiem piechoty bronił stolicy w czasie kampanii wrześniowej na odcinku „Grochów”. 
 

Źródło: Monety ze zwierzętami

c.d.n.

Cześć 2

Stanisław Sosabowski urodził się 8 maja 1892 roku w Stanisławowie, gdzie ukończył gimnazjum. Studiował w Akademii Handlowej w Krakowie. Już we wczesnej młodości związał się z działalnością niepodległościową. 11 listopada 1911 roku młody Sosabowski zorganizował w Stanisławowie pierwszy polski ośrodek skautowy, składający się z trzech drużyn. Następnie został komendantem Polskiej Drużyny Strzeleckiej również w Stanisławowie. 
W momencie wybuchu pierwszej wojny światowej, Stanisław Sosabowski został powołany do służby wojskowej w armii austriackiej. Koniec wojny zastał Sosabowskiego w Lublinie, tam też nawiązał kontakt z POW (Polską Organizacją Wojskową). W październiku 1918 roku, pełnił już służbę w szeregach odradzającego się Wojska Polskiego. W Lublinie kierował akcją zabezpieczenia magazynów wojskowych opuszczonych przez Austriaków. 

Źródło: prezenty